Vergi qanunvericiliyinin daim dəyişdiyi, vergi nəzarətinin gücləndiyi və biznes əməliyyatlarının mürəkkəbləşdiyi müasir dövrdə düzgün vergi qərarları vermək hər bir şirkət üçün strateji əhəmiyyət daşıyır. Vergi öhdəliklərinin düzgün hesablanmaması, qanunvericiliyin yanlış tətbiqi və ya vergi risklərinin vaxtında müəyyən edilməməsi şirkətlər üçün əlavə vergi hesablamalarına, maliyyə sanksiyalarına və hüquqi mübahisələrə səbəb ola bilər. Məhz buna görə vergi məsləhəti xidməti yalnız problemlər yarandıqda deyil, biznes fəaliyyətinin bütün mərhələlərində vacib idarəetmə aləti hesab olunur.
Vergi məsləhəti müəssisə və sahibkarların vergi məsələləri üzrə peşəkar konsultasiya, təhlil və dəstək xidmətidir. Bu xidmət vergi öhdəliklərinin düzgün müəyyənləşdirilməsi, vergi qanunvericiliyinin tətbiqi, vergi risklərinin qiymətləndirilməsi və vergi planlaşdırılması sahələrini əhatə edir.
Bir çox sahibkar yalnız vergi yoxlaması və ya vergi orqanlarından bildiriş aldıqdan sonra vergi məsləhətinə ehtiyac duyduğunu düşünür. Əslində isə vergi məsləhəti biznesin gündəlik idarə olunmasının vacib hissəsidir:
-vergi risklərinin əvvəlcədən müəyyən edilməsi;
-əlavə vergi və cərimələrin qarşısının alınması;
-vergi qanunvericiliyinə uyğunluğun təmin edilməsi;
-vergi yoxlamalarına hazırlığın gücləndirilməsi;
-doğru vergi strategiyasının qurulması;
-vergi güzəştlərinin və azadolmaların müəyyən edilməsi;
-maliyyə planlaşdırılmasının təkmilləşdirilməsi;
-sahibkarın vaxt və resurslarına qənaət.
Vergi məsləhəti hansı məsələləri əhatə edir?
-vergi planlaşdırılması şirkətin fəaliyyət modelinə uyğun vergi strategiyasının qurulmasını nəzərdə tutur. Məqsəd qanunvericiliyin imkan verdiyi çərçivədə vergi yükünü optimallaşdırmaq və gələcək vergi risklərini azaltmaqdır;
-vergi öhdəliklərinin təhlili zamanı şirkətin mövcud vergi vəziyyəti qiymətləndirilir, hesablanmış vergilər təhlil edilir və potensial risklər müəyyən olunur;
-vergi bəyannamələri üzrə məsləhətlər - ƏDV, mənfəət vergisi, gəlir vergisi, sadələşdirilmiş vergi və digər vergi növləri üzrə hesabatlılıq prosesləri təhlil edilir və tövsiyələr hazırlanır;
-bir çox şirkət qanunvericilikdə nəzərdə tutulmuş imkanlardan tam istifadə etmir. Vergi məsləhəti zamanı fəaliyyət sahəsinə uyğun vergi güzəştləri və istisnalar müəyyən olunur;
-kameral və səyyar vergi yoxlamaları zamanı yarana biləcək risklər qiymətləndirilir və qabaqlayıcı tədbirlər hazırlanır;
-vergi orqanları ilə yaranan fikir ayrılıqları, əlavə hesablamalar və inzibati qərarlar üzrə hüquqi və vergi dəstəyi göstərilir.
Vergi məsləhəti kimlər üçün önəmlidir?
-yeni yaradılmış şirkətlər;
-kiçik və orta biznes subyektləri;
-xarici investisiyalı müəssisələr;
-filial və nümayəndəliklər;
-tikinti şirkətləri və ticarət müəssisələri;
-xidmət sahəsində fəaliyyət göstərən şirkətlər;
-idxal və ixrac əməliyyatları həyata keçirən bizneslər;
-fərdi sahibkarlar;
-startaplar.
Təcrübədə şirkətlərin əksəriyyəti eyni tip vergi problemləri ilə qarşılaşırlar:
-vergi bəyannamələrində səhvlər;
-sənədlərin natamam saxlanılması;
-ƏDV hesablaşmalarında uyğunsuzluqlar;
-qeyri-rəsmi əmək münasibətləri;
-əsaslandırılmamış xərclər;
-uyğun olmayan müqavilə formaları;
-vergi qanunvericiliyindəki dəyişikliklərin nəzərə alınmaması;
-bank əməliyyatlarının düzgün sənədləşdirilməməsi;
-əlaqəli şəxslərlə əməliyyatların riskli həyata keçirilməsi.
Vergi məsləhəti çərçivəsində vergi bəyannamələri, mühasibat uçotu, əmək müqavilələri, bank əməliyyatları, elektron qaimələr, hesab-fakturalar, müqavilələr, vergi və maliyyə uçotu göstəriciləri qiymətləndirilir.
Vergi məsləhətinin həyata keçirilmə mərhələləri:
-ilkin konsultasiya zamanı şirkətin fəaliyyəti, vergi modeli və əsas risk sahələri müəyyən edilir;
-sənədlər təhlil edilir, vergi və maliyyə sənədləri araşdırılır, mümkün uyğunsuzluqlar aşkar edilir;
-mövcud və potensial vergi riskləri müəyyən olunur;
-risklərin aradan qaldırılması və vergi idarəçiliyinin təkmilləşdirilməsi üzrə təkliflər təqdim edilir;
-qanunvericilikdəki dəyişikliklər və yeni risklər üzrə şirkətə operativ dəstək göstərilir.
Vergi məsləhəti yalnız böyük deyil, kiçik və orta biznes subyektləri üçün də mühüm əhəmiyyət daşıyır.
Risklərin əvvəlcədən müəyyən edilməsinin ən effektiv tərəfi vergi yoxlamasının öncədən aparılmasıdır. Peşəkar vergi təhlili vasitəsilə risklərin əksəriyyətini qabaqcadan aşkarlamaq mümkündür. Vergi məsləhəti müasir biznes üçün sadəcə konsultasiya xidməti deyil, maliyyə təhlükəsizliyinin və davamlı inkişafın vacib elementidir.